Ana Sayfa > Plazma Nedir?

 

 

Madde gaz halinde iken do─čru ko┼čullar alt─▒nda maddeye enerji verilmeye devam edilmesi, maddenin ya da metalin plazma haline geçmesine yol açar. Enerjinin kayna─č─▒ elektrik olabilece─či gibi, plazma kesimde bu kaynak ─▒s─▒l veya ─▒┼č─▒n kökenli de olabilir.

Plazma safhas─▒n─▒ gaz safhas─▒ndan ay─▒ran en önemli farkl─▒l─▒─č─▒ elektri─či iletmesi, çok yüksek s─▒cakl─▒kta olmas─▒ ve ─▒┼č─▒k yaymas─▒d─▒r. Maddenin plazma hali, serbest halde gezinen elektronlardan ve elektronlar─▒n─▒ kaybetmi┼č atomlardan (iyonlardan) olu┼čmas─▒d─▒r. Günümüzde plazma kesim  teknolojik olarak evrimle┼čerek imalat ve sanayide, t─▒pta, ─▒┼č─▒kland─▒rmada, televizyonlarda, enerji üretiminde (nükleer) ve daha birçok teknolojide kullan─▒lmaktad─▒r. Plazma olu┼čumunda e┼čit miktarda pozitif ve negatif yük içerir. Elektri─či ileten tüm maddelere uygulanan prensiplerin ço─ču plazmalar için de geçerlidir. Plazma gibi plazma kesim de elektrik alandan ve manyetizmadan etkilenir. Plazma s─▒cakl─▒klar─▒na  göre ve hacimlerindeki yüklü parçac─▒klar─▒na göre s─▒n─▒fland─▒r─▒l─▒rlar. Floresan lambalar─▒ndaki ─▒┼č─▒ldama, kaynak s─▒ras─▒nda görülen mavi ─▒┼č─▒k y─▒ld─▒r─▒m ve ┼čim┼ček de birer plazmad─▒r. Güne┼čin içerisinde farkl─▒ türlerde plazmalar vard─▒r. Kutuplarda görünen auroralar da bir çe┼čit plazmad─▒rlar. Sonuçta metallerin kesiminde de kullan─▒lmas─▒na olanak vard─▒r.

PLAZMA -OKS─░JEN KES─░M NASIL GERÇEKLE┼×─░R?
Bu plazma kesimi termal bir testere yard─▒m─▒yla yapmaktay─▒z. Plazma -oksijen kesim basit olarak torç içerisinde akan gaza enerji verilerek k─▒smen iyonla┼čt─▒r─▒lmas─▒ yani plazma haline dönü┼čtürülmesi, olu┼čan yüksek s─▒cakl─▒ktaki plazman─▒n da gaz ak─▒┼č─▒ etkisiyle nozul a─čz─▒ndan, pozitif kutup olan malzemeye metal saca yönelmesi, malzemeyi yani metali ergitmesi ve ergiyen malzemenin akan gaz─▒n jet etkisiyle uzakla┼čt─▒r─▒lmas─▒ ile gerçekle┼čtirilir. En yayg─▒n olarak, sektörde yap─▒lan plazma ile sac kesim i┼čleminde 1-80 mm (optimum 1-32mm)kal─▒nl─▒k aral─▒─č─▒nda olan metal saclar─▒n kesimi gerçekle┼čtirilir. En çok plazma kesimden faydalanan sanayi k─▒s─▒mlar─▒, demiryollar─▒, vagon sanayi, gemi in┼čaat sanayi, (tersaneciler), makinaciler, bas─▒nçl─▒ kap imalatç─▒lar─▒ (degazör, su depolar─▒, s─▒cak su kazanlar─▒ emprenye, kalorifer kazanlar─▒) d─▒r.

 

www.ikincinesil.com    www.akaygam.com   www.hypertherm.com  www.best.com.tr     www.caksanmakina.com


PLAZMA ─░LE SAC KESME S─░STEM─░
Genel olarak otomasyona yönelik bir plazma ile sac kesimi sisteminde ┼ču unsurlar olmal─▒d─▒r:
• Güç kayna─č─▒: Bir do─čru ak─▒m kayna─č─▒d─▒r. Yüksek gerilimde sabit do─čru ak─▒m sa─člar. ─░┼člem içerisinde vazifesi iyonizasyon  sonras─▒ plazman─▒n devaml─▒l─▒─č─▒n─▒ sa─člamak için gerekli enerjiyi sa─člar.
Yüksek frekans ate┼čleme devresi:2MHz de 5000 ile 10000 volt aras─▒ alternatif ak─▒m olu┼čturan devredir. Ta┼č─▒y─▒c─▒ gaz─▒n iyonla┼čmas─▒ için gerekli pilot ark─▒ ate┼čler.
• Gaz konsolu: Ta┼č─▒y─▒c─▒(plazma) ve koruyucu gaz─▒n ak─▒┼č─▒n─▒ h─▒zlar─▒n─▒, kar─▒┼č─▒m oranlar─▒n─▒ ayarlamak ve plazma gazlar─▒n─▒ seçmek için kullan─▒l─▒r. Günümüz plazma kesim makinalar─▒ elektronik kontrollüdür.
• Torç: ─░çinde plazma gaz─▒ ve koruma gaz─▒n─▒n akt─▒─č─▒ nozül, elektrot lüle, nozül d─▒┼č kapa─č─▒, koruyucu kafa ve kapa─č─▒n─▒ bir arada tutan parçad─▒r. Plazmay─▒ olu┼čturmak ve odaklamak için tasarlanm─▒┼čt─▒r. Koruyucu gaz ve koruyucu gaz ve so─čutma s─▒v─▒s─▒ ak─▒┼č─▒n─▒ da sa─člar. Gövde için özel tasarlanm─▒┼č kanallar ve  elektrik ba─člant─▒lar─▒ vard─▒r. Ta┼č─▒y─▒c─▒ sistem ve kontrol sistemi torç hareketini ve tüm sistemin kontrolünü sa─člar. So─čutma sistemi de so─čutucu s─▒v─▒n─▒n sistem içerisinde dola┼čmas─▒n─▒ sa─člar. Aspiratör sistemi de plazma kesim esnas─▒nda ortaya ç─▒kan gaz─▒ ve duman─▒ çal─▒┼čma alan─▒ndan uzakla┼čt─▒r─▒r. Plazma kesim i┼čleminin ba┼člamas─▒, güç kayna─č─▒ndan gelen bir sinyal e┼č zamanl─▒ olarak aç─▒k devre gerilimini  açar ve plazma kesim makinas─▒n─▒n torçuna gaz ak─▒┼č─▒ ba┼člar. Sistemde nozül ve malzeme güç kayna─č─▒n─▒n pozitif kutbuna, elektrot ise negatif kutbuna ba─čl─▒d─▒r. Ta┼č─▒y─▒c─▒ gaz nozül ve elektrot  aras─▒nda aras─▒ndaki bo┼čluktan geçerek nozül a─čz─▒ndan akamaya ba┼člar. Bu esnada yüksek frekans ate┼čleme devresi, nozül ile elektrot aras─▒nda yüksek frekansta arklar olu┼čturur.
Ta┼č─▒y─▒c─▒ gaz bu arklardan gelen enerji ile k─▒smen iyonize olur. Yüksek ak─▒┼č h─▒z─▒ndaki gaz itme etkisiyle bu ak─▒m yolunun pozitif kutbunu d─▒┼čar─▒ya (nozülden plazma ile kesimi yap─▒lan metal yüzeye) do─čru yöneltir. Pozitif kutuptaki malzeme ile art─▒k ak─▒m devresi tamamlanm─▒┼č olur ve yüksek frekans devresi kapan─▒r. Gaz─▒n sürekli olarak iyonizasyonu sonucu plazma olu┼čumu do─čru ak─▒m devresinden gelen enerji ile sa─član─▒r. Bu ┼čekilde elde edilen plazma metoduna ta┼č─▒na ark metodu denir. Plazma kesim i┼člemi, plazman─▒n yüksek s─▒cakl─▒─č─▒ nedeniyle metal yüzeyi lokal olarak ergitmesi ve yüksek ak─▒┼č h─▒z─▒ndaki ta┼č─▒y─▒c─▒ gaz─▒n ergimi┼č metali püskürterek malzemede bir delik açmas─▒ ile ba┼člar. Bu esnada torç ta┼č─▒y─▒c─▒ sistem ile ark─▒n süreklili─čini kaybetmeyecek bir h─▒zda hareket ettirerek kesme i┼člemini gerçekle┼čtirir. Plazma kesim i┼člemi genel itibar─▒ ile ta┼č─▒nan ark metodu ile gerçekle┼čmektedir.



TA┼×INMAYAN ARK METODU
Di─čer bir plazma kesim metodu ise ta┼č─▒nmayan ark metodudur. Bu teknolojide torç teknolojisi farkl─▒d─▒r. Plazma ark─▒ malzemeye yani kesimi ya da delimi yap─▒lacak metale transfer edilmeden nozul ile elektrot aras─▒nda ba┼člar ve akan gaz etkisi ile süreklili─čini kaybetmeyecek ┼čekilde plazma torç ucunda alev ┼čeklinde ç─▒kar. Genel olarak bu metod metal gibi olamayan malzemelerde kullan─▒l─▒r.  Yüzey kaplama i┼čleminde kullan─▒lmas─▒ uygundur. Plazma kesim i┼čleminde kesimini yapabildi─čimiz malzemeler: Ala┼č─▒ml─▒ çelik, paslanmaz çelik, karbon çeli─či, alüminyum ala┼č─▒mlar─▒, titanyum ve bak─▒r ve ala┼č─▒mlar─▒ kesilmektedir. Nikel Titanyum ve ala┼č─▒mlar─▒ olan metal sac ve  borular ancak tala┼čl─▒ i┼člemden önce malzemeyi kesip haz─▒rlamak için uygun olabilir. Bu metal malzemelerin plazma ile kesiminde kesme a─čz─▒ ve yüzeyinde pürüz ve renk de─či┼čimi görünmektedir. Metallerin plazma kesimi esnas─▒nda plazma gaz─▒ kombinasyonlar─▒, gazlar─▒n ak─▒┼č h─▒zlar─▒ ve metal malzemenin kal─▒nl─▒─č─▒  kesim kalitesini etkiler. CNC plazma kesim sistemlerinde iyi bir kesim kalitesi elde etek için ta┼č─▒y─▒c─▒ ve koruyucu gaz olarak çe┼čitli gazlar ve kar─▒┼č─▒mlar─▒ kullan─▒lmaktad─▒r. Kullan─▒lacak plazma kesim gazlar─▒n─▒n aras─▒ndaki iyonla┼čma enerjileri termal iletkenlik ve reaktiflik özelli─čine ba─čl─▒d─▒r.

Azot, oksijen, ve argon -hidrojen  gazlar─▒ en çok kullan─▒lan gazlard─▒r. CNN plazma kesimde kaliteyi belirleyen standartlar ISO9013, DIN 2310 gibi termal kesme standartlar─▒d─▒r. Kesme yüzeyi aç─▒s─▒ (diklik) ve pürüzsüzlük ve ayr─▒ca kesme kenar─▒ yuvarlakl─▒─č─▒, sakal olu┼čumu, üst serpinti ve yar─▒k aral─▒─č─▒ ölçüsü de CNN plazma kesimde kaliteyi belirleyen kriterlerden en önemlileridir. CNC plazma kesim i┼čleminde kesme yüzeyi aç─▒s─▒, kesme yüzeyinde olu┼čan e─čim miktar─▒d─▒r. Genel olarak diklik de─čeri ile belirlenir. Pratik de─čerler vermek gerekirse CNC plazma kesimdeki e─čim malzeme taraf─▒nda 1-3 derece at─▒l malzeme taraf─▒nda 3-8 derece aras─▒nda de─či┼čir. Düz ak─▒┼č içeren torçlarda ise 4-8 derece aras─▒nda kesim aç─▒s─▒ ortaya ç─▒kmas─▒ normal kabul edilir.

• Pürüzsüzlük: Kesilen yüzeyin üst ya da alt yüzeyinde standartlarda tan─▒nm─▒┼č mesafe ve aral─▒klarda ölçülür. Genel olarak bu de─čeri kesme h─▒z─▒, gaz ak─▒┼č h─▒z─▒, torç hareketleri belirler ve etkiler,
• Kesme hatt─▒ çizgileri: Kesilen sac malzeme kesme yüzeyi boyunca olu┼čan dalgalanmad─▒r. Kullan─▒lan gaz, güç kayna─č─▒ ç─▒k─▒┼č─▒ndaki süreklilik, torç yap─▒s─▒, mekanik sistemdeki sars─▒lma (titre┼čim) tamamen bu konudaki kaliteyi etkiler.
• Üst kesme kenar─▒ yuvarlakl─▒─č─▒: Plazma kesimde karakteristik bir özellik olup malzemenin üst yüzeyinin plazma ark─▒ ile daha uzun süre etkile┼čimi yüzünden olu┼čur. Bu yuvarlakl─▒k ince yani dü┼čük kal─▒nl─▒ktaki yüzeylerde daha çok kendisini gösterir. CNC plazma da bu etki en az düzeyde görünür.
• Çapak: Plazma kesim esnas─▒nda plazman─▒n keserek eritti─či metalin eriyerek kesimi yap─▒lan yüzeyin arka yüzeyine yo─ču┼čarak yap─▒┼čmas─▒ndan olu┼čur. Kesme h─▒z─▒na, gaz seçimine, ak─▒m ┼čiddetine ve malzeme türüne göre çapaklanma azal─▒r yada ço─čal─▒r.
• Kesme aral─▒─č─▒: Plazma kesim esnas─▒nda plazman─▒n metali keserken olu┼čturdu─ču aç─▒kl─▒kt─▒r. Nozül a─čz─▒ aç─▒kl─▒─č─▒n─▒n bir ya da iki kat─▒ kadar bir kesme aral─▒─č─▒ olu┼čmas─▒ normal olup daha fazla olmas─▒ durumu tersine çevirir. Torç ile kesimi yap─▒lan metal k─▒s─▒m aras─▒ndaki aç─▒kl─▒k da önemlidir. Ak─▒m ┼čiddeti kesme h─▒z─▒ da plazma kesimde kaliteyi belirler birer unsur olur. Plazma kesimi anlat─▒rken son kalite belirleyen etmen üst serpintidir. Üst yüzeydeki olu┼čan çapaklanmad─▒r. Kesimi yap─▒lan sac yüzeyle torç aras─▒ndaki uzakl─▒k çapak olu┼čumunda ve üst serpinti olu┼čmas─▒nda en ba┼čta gelen etmendir. Çok yava┼č ilerleme h─▒z─▒yla yap─▒lan kesimlerde görüldü─čü gibi a┼č─▒nm─▒┼č nozül nedeni ile de ortaya ç─▒kmas─▒ mümkündür.

 

 

 

 

www.ikincinesil.com    www.akaygam.com   www.hypertherm.com  www.best.com.tr     www.caksanmakina.com

 

 

 

─░lgili Videolar

  • 6mm ├želik
    6 mm kal─▒nl─▒ktaki ├želik malzemenin kesim h─▒z─▒
 
 
 
Faze Web Ltd.